Najwyższa Izba Kontroli zarzuca samorządom, że nie angażują się w sporządzenie wykazów nieruchomości, które m.in. po II wojnie światowej przeszły na własność państwa. W większości przypadków bazy danych nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego - alarmują kontrolerzy.

Obowiązek sporządzenia i przekazania wykazu nieruchomości nałożyła na samorządowców ustawa o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. Termin na sporządzenie wykazów nieruchomości mija 19 maja.

Przepisy ustawy zobowiązują też starostów do złożenia do listopada tego roku w sądach rejonowych wniosków o ujawnienie praw Skarbu Państwa lub samorządów w księgach wieczystych. Chodzi głównie o tereny włączone do Polski po 1945 roku.

"Najwyższa Izba Kontroli negatywnie ocenia dotychczasowe działania starostów i wójtów (burmistrzów, prezydentów) w zakresie aktualizacji stanu faktycznego i prawnego nieruchomości należących do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, stanowiących gminne zasoby nieruchomości oraz mienie gminne" - czytamy w raporcie Izby.

Dokument został zaprezentowany na posiedzeniu sejmowej Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

Tylko w jednym przypadku z wszystkich 108 skontrolowanych jednostek NIK sformułowała ocenę pozytywną. Z powodu istotnych nieprawidłowości ocenę negatywną otrzymało 46 proc. samorządów. 9 proc. jednostek otrzymało ocenę pozytywną z uchybieniami; w 43 proc. przypadków kontrolerzy wystawili ocenę pozytywną wskazując jednak nieprawidłowości.

NIK uważa, że oceny te świadczą o braku zaangażowania samorządów w realizację ustawowych zadań, ale równocześnie o skali trudności procesu aktualizacji stanu faktycznego i prawnego nieruchomości.